Wchodząc ze słonecznego dziedzińca Zamku Królewskiego na Wawelu do pogrążonych w ciemnościach sal wystawowych, stajemy przed historią „największej bitwy” XV-wiecznej Europy. We wstępie do wystawy zostajemy poinformowani, że „wielkie pobicie”, jak zwykło się określać wydarzenie na polach grunwaldzkich 15 lipca 1410 r., rozpoczęło najświetniejszą epokę w dziejach Polski.
W pierwszej części przestrzeni wystawienniczej obok szczegółowych planów przebiegu bitwy, spoglądają na widza dostojne postacie króla Władysława Jagiełły i Księcia Witolda – bohaterów wojny z Krzyżakami.
Idąc zgodnie z planem wystawy, przechodzimy do sali poświęconej pierwszym książkowym publikacjom drzeworytniczych reprodukcji chorągwi krzyżackich („Banderia Prutenorum” Jana Długosza; „Herby Rycerstwa Polskiego” Bartosza Paprockiego). Na ścianach tego niedużego pomieszczenia zostały umieszczone gigantyczne reprodukcje fotografii upamiętniających m.in. wprowadzenie chorągwi do Zamku w Malborku w 1940 roku.
W kolejnej sali zwiedzający zapoznaje się ze znakami zwycięstwa i znakami klęski wojny. Wśród prezentowanych dzieł zachwycają zrekonstruowane chorągwie Krzyżackie, które unoszą tuż pod sklepieniem. Niewątpliwym znakiem zwycięstwa polskiego oręża jest prezentowany na wystawie akt I Pokoju Toruńskiego. Dużym zainteresowaniem wśród zwiedzających cieszył się tekst Bogurodzicy Wielkopolskiej, pieśni która zabrzmiała tuż przed bitwą grunwaldzką.
Po przekroczeniu progu następnej sali, naszym oczom ukazuje się sarkofag Władysława Jagiełły (gipsowy odlew) z rekonstrukcją niezachowanych napisów, które miały być, zgodnie z rozkazem Zygmunta I, umieszczone na kracie grobu króla.
Wystawę kończy prezentacja malarskich i plastycznych interpretacji zwycięstwa nad Krzyżakami („Hołd Pruski” – autorstwa Jana Matejki, „Bitwa pod Grunwaldem” (obraz – diorama) autorstwa Tadeusza Popiela i Zygmunta Rozwadowskiego).
Wystawa „Na znak świetnego zwycięstwa” dzięki swojej logicznej konstrukcji, wieloaspektowości prezentowanych eksponatów zasługuje na słowa uznania. Historia bitwy grunwaldzkiej jest pasjonująca, polecam gorąco poddanie się jej wirowi.
Projekt „Grunwald 2010” upamiętnia 600-lecie zwycięstwa wojsk polsko-litewskich nad potęgą krzyżacką. Organizatorem uroczystości rocznicowych jest Zamek Królewski na Wawelu. Aby przypomnieć triumf Władysława Jagiełły, zostały zorganizowane liczne wydarzenia kulturalne, sesje naukowe oraz konkursy.
Tradycję świętowania grunwaldzkiego zwycięstwa i jego kolejnych rocznic zaprezentowano na wystawie pt.„Na znak świetnego zwycięstwa”, którą można oglądać na Wawelu do 30 września 2010 r. Wśród eksponatów warto zobaczyć m.in. zrekonstruowane chorągwie krzyżackie znajdujące się swego czasu przy ołtarzu św. Stanisława oraz inne trofea zdobyte w wojnie z Krzyżakami.
Żeby przybliżyć zwiedzającym realia wydarzeń sprzed sześciuset lat, zaplanowano różnorodne działania edukacyjne – wykłady dla dzieci i dorosłych oraz konkursy skierowane do młodzieży. Dokładny program krakowskich obchodów bitwy pod Grunwaldem znajduje się na stronie Zamku Królewskiego na Wawelu.
Przy ulicy Królowej Jadwigi odbył się w środę 4 sierpnia niezwykły koncert, upamiętniający osobę pana Jana – zmarłego przed około miesiącem bezdomnego, od lat zamieszkującego pozostałości opuszczonej chatki, znajdującej się obok zwierzynieckiej kamienicy nr 65. Organizatorki koncertu to krakowskie artystki, sąsiadki bezdomnego. Koncert składał się z występu Rozalii Malik, która zaśpiewała piosenkę własnego autorstwa, grając na gitarze w scenerii ogródka pana Jana oraz z kolejnej, „perkusyjnej” części w wykonaniu Teresy Malik. Część muzyczną poprzedziła opowiedziana przez Cecylię Malik historia znajomości z panem Janem.
Pan Żul, czyli pan Jan, był moim sąsiadem. Był bezdomny, toteż zamieszkiwał opustoszałą chatkę bez okien i drzwi. (…) Dokładnie rok temu urządziłam w jego ogrodzie wystawę swoich obrazów, które były rezultatem naszej znajomości. Pan Jan zbierał złom, a ja wypożyczałam od niego ciekawe obiekty, po to by malować je na swoich obrazach. Często paliliśmy razem papierosy przy jego ognisku, można powiedzieć, że w pewien sposób zaprzyjaźniliśmy się
– opowiada Cecylia.
Do snucia wspomnień o panu Janie dołączyli się także jego bezdomni przyjaciele, którzy przyszli posłuchać koncertu.
Motyw zbieranych przez pana Jana przedmiotów, stanowiących inspirację do obrazów Cecylii, był także motywem przewodnim koncertu – Teresa Malik swoją „perkusję” zbudowała właśnie z metalowych elementów, znalezionych w chatce i ogródku oraz z „dzwonków” w postaci szklanych butelek. Ta niecodzienna muzyka, rozwieszone w ogrodzie obrazy, różnorodna publiczność, nietypowa jak na koncert pora (11:30) oraz niezwykła uroda samego miejsca złożyły się na niepowtarzalną atmosferę koncertu.
W czwartek 22 lipca 2010 r. wyjechał z dziedzińca Muzeum Etgraficznego w Tarnowie kolejny, jedenasty już Międzynarodowy Tabor Pamięci Romów i zgodnie z planem powrócił w niedzielę 25 lipca 2010 r.
Główną ideą Taboru jest zachowanie oraz przywracanie zbiorowej pamięci o wydarzeniach i miejscach związanych z realizowaną przez hitlerowców podczas II wojny światowej zagładą Romów i Sinti w okupowanych państwach. Tabor co roku zmienia swoją trasę, są na niej jednak miejscowości, które odwiedza co roku – znane już i upamiętnione miejsca egzekucji oraz groby pomordowanych Romów.
Miejscem docelowym jest zawsze cmentarz w Szczurowej, gdzie znajduje się zbiorowa mogiła 93 rozstrzelanych tam Romów mieszkańców wsi, oraz pierwszy na świecie pomnik upamiętniający ich jako ofiary planowego ludobójstwa. W krótkiej, skromnej uroczystości złożenia wieńców na mogile i pod pomnikiem, oprócz romskich i nieromskich uczestników Taboru brali też udział: Konsul Generalny Republiki Federalnej Niemiec, przedstawiciele miejscowych władz i ks. proboszcz szczurowskiej parafii, a pieczę nad całą ceremonią, jak i nad wszystkimi innymi na trasie Taboru, sprawował Krajowy Duszpasterz Romów ks. Stanisław Opocki.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego ogłosiło jeden z przyszłorocznych programów, w ramach którego mają zostać przygotowane i zrealizowane obchody Roku Czesława Miłosza 2011, nawiązujące do setnej rocznicy jego urodzin.
Budżet programu to 7 mln PLN. Pieniądze zostaną przeznaczone na realizację działań odbywających się w 2011 r. Nabór potrwa do 30 września 2010 r.
Regulamin i załączniki do pobrania na stronie Ministerstwa.
