Oblicza wolności. Kontrapunkt dla PRL-owskiej rzeczywistości
Projekt został przygotowany w związku z 30. rocznicą powstania związku i obchodami Dnia Solidarności i Wolności. W ramach projektu zostaną zrealizowane następujące działania:
nagranie filmu dokumentalnego, którego tematem będą dzieje wadowickiego pomnika upamiętniającego poległych żołnierzy 12. pułku piechoty ziemi wadowickiej, lokalnego symbolu walki o wolność. Na film złożą się wywiady i pokazy materiału ikonograficznego. Premierę filmu zaplanowano w kinie Centrum, na połowę października;
wystawę plenerową „Od opozycji do wolności” pokazującą wydarzenia z lat 1976-1989, początki zmian, narodziny ruchu, jego rozwój i skutki aż do obrad Okrągłego Stołu i upadku komunizmu w Europie. Ekspozycja zostanie ustawiona na wadowickim Placu Solidarności w sierpniu 2010r.;
Dzień Kultury Niezależnej we wrześniu, podczas którego zostanie pokazany wpływ ruchu Solidarność na tworzenie niezależnej przestrzeni kulturotwórczej, walkę z cenzurą (niezależną prasę, dzieła wydawane poza cenzurą, poczta podziemna oraz niezależna scena muzyczna). Całość dopełni projekcja filmu Beats of Freedom – Zew wolności w kinie Centrum.
Organizator: Wadowickie Centrum Kultury im. M. Wadowity
Partnerzy: Województwo Małopolskie, Małopolski Instytut Kultury
Piątkowa premiera filmu „Przewroty cdn…” zapełniła prawie w całości wadowicką salę kina „Centrum”. Film dokumentalny o zawiłych losach pomnika 12 pp powstał z inicjatywy Muzeum Miejskiego przy współpracy z Małopolskim Instytutem Kultury w ramach programu „Warto pamiętać”. Jego realizacją zajęli się Marcin Kaproń i Anna Pankiewicz z krakowskiego studia filmowego.
W ponad godzinnym filmie wystąpili świadkowie, którzy opowiadają o pomniku, wplatając jego losy w historię miasta i kraju oraz wspominają trudne czasy PRL-u. Narratorem dokumentu jest Marcin Witkowski, pracownik muzeum, który niczym Bogusław Wołoszański przedziera się przez meandry historii. W filmie nie zabrakło archiwalnych zdjęć i dokumentów, całość świetnie uzupełnia muzyka wadowickiego zespołu „Druga Strona Lustra”. Dokument kończy się wystąpieniem młodzieży z wadowickiego LO, która opowiada o dzisiejszym pojmowaniu patriotyzmu.
Muzeum Miejskie w Wadowicach zaprasza na premierę pierwszego profesjonalnie zrealizowanego dokumentu o historii Wadowic.
Dzieje pomnika upamiętniającego poległych żołnierzy 12 pp, który stoi przy koszarach przy ul. Lwowskiej, stały się kanwą opowieści o historii miasta i o zawiłych losach Polski w XX wieku. Film jest również próbą odpowiedzi na pytanie, jaki jest sens stawiania pomników, skoro stają się one ofiarami przewrotów, zamachów stanu, rewolucji i wojen. Na warstwę narracyjną składają się wywiady ze świadkami oraz niepublikowane dotąd, archiwalne fotografie i dokumenty. Całość dopełniają komentarze historyka i muzyka. Film nie ocenia i nie komentuje wypowiedzi bohaterów, ale umożliwia wielostronne spojrzenie na temat, co pozwala zachować jak najwięcej obiektywizmu.
Film powstał dzięki współpracy z Małopolskim Instytutem Kultury w ramach projektu Oblicza wolności. Kontrapunkt dla PRL-owskiej rzeczywistości, a jego realizacją zajęło się studio filmowe Anialka Team.
Zdjęcia i reżyseria: Anna Pankiewicz, Marcin Kaproń
Produkcja: Muzeum Miejskie w Wadowicach
Muzyka: Druga Strona Lustra
Świadkowie: s. Magdalena Strzelecka, ks. Filip Piotrowski, Piotr Boroń, Michał Siwiec-Cielebon, płk Stanisław Korcz, dr hab. Andrzej Nowakowski, Zdzisław Szczur
Komentarz: Marcin Witkowski, uczniowie ZSO w Wadowicach
Premiera filmu: 29 października 2010 o godz. 18.00 w wadowickim kinie „Centrum”
Ekspozycja składa się z kilku wielkoformatowych tablic. Plansze są poświęcone początkom zrywu wolnościowego oraz ważnym postaciom dla ruchu, m.in. papieżowi Janowi Pawłowi II, nazwanemu przez organizatorów ojcem Solidarności, oraz bł. Jerzemu Popiełuszce.
Głównym akcentem wystawy są Postulaty Wadowickie, skierowane 30 lat temu do władz Miasta i Gminy Wadowice przez lokalne zakłady pracownicze za pośrednictwem NSZZ „Solidarność”. Co ciekawe, oprócz postulatów zmian gospodarczych, wadowiczanie domagali się zmian w oświacie: „1. Należy spowodować, aby z terenowego funduszu inwestycyjnego rozpoczęto w roku 1981 budowę przedszkola w Wadowicach. ( …) 3. Przyznać limit mieszkań dla nauczycieli, którzy mają trudne warunki mieszkaniowe na terenie Miasta i Gminy Wadowice”.
Na wystawie możemy również zobaczyć pamiątki związane z ruchem wolnościowym: ordery, ulotki, prasę drugiego obiegu i legitymacje.
Wystawa cieszy się zainteresowaniem głównie pedagogów z pobliskich szkół, którzy, jak poświadcza księga pamiątkowa, chętnie przychodzą do biblioteki wraz z młodzieżą.
Czym była cenzura, drugi obieg i jak działały powielacze? Tego wszystkiego mogli się dowiedzieć uczestnicy Dnia Kontrkultury lat 80. zorganizowanego 29 września 2010 r. przez Muzeum Miejskie w Wadowicach, w ramach projektu Oblicza wolności. Kontrapunkt dla PRL-owskiej rzeczywistości.
Wydarzenie zaadresowane było głównie do młodzieży z pobliskich szkół, która od przedpołudnia małymi grupami przybywała do holu kina „Centrum” w Wadowicach.
Pierwszym punktem programu była prelekcja na temat działania cenzury literatury i sztuki w okresie PRL-u. Następnie odbyły się zajęcia praktyczne, podczas których uczestnicy mieli okazję własnoręcznie wykonać papierowe kapelusiki – symbole Pomarańczowej Alternatywy. Dużym zainteresowaniem cieszyła się prezentacja przedstawiająca produkcję „bibuły”. Na koniec został pokazany film pt. „Teatr 8 dnia”, który przedstawiał historie członków znanej kontrkulturowej grupy scenicznej.
Dzień Kontrkultury lat 80. to nieszablonowy pomysł na przybliżenie młodym ludziom PRL-owskiej rzeczywistości. Jako obserwatorka jednej z grup wiem, że warsztaty i wykłady wywarły duże wrażenie na młodzieży.
Tłem dla tych wydarzeń była wystawa „Kontrkultura lat 80.”, która odświeżyła widzom pamięć o trudnej rzeczywistość PRL-u, ale również o formach oporu społecznego urzeczywistnianych w kontrkulturze lat 80.
Ściany holu kina „Centrum” przypominały scenę walki opozycji z władzą. Przytwierdzone do nich karykatury przyciągały wzrok wszystkich gości, często wywołując ich uśmiech. Oto kilka haseł z zaprezentowanych ulotek:
TELEWIZJA KŁAMIE,
UWOLNIĆ WIĘŹNIÓW SUMIENIA,
RZĄD – RZĄDZI, PARTIA – KIERUJE, NARÓD – GŁODUJE.
Nie zabrakło oczywiście znaku Polski Walczącej.
Wystawa w interesujący sposób opowiada o kontrkulturze lat 80., przybliża młodzieży język i obrazy codzienności ich rodziców.
Muzeum Miejskie w Wadowicach zaprasza nauczycieli i uczniów do udziału w nietypowej lekcji historii pt.: „Kontrkultura lat 80-tych”, którą zaplanowaliśmy na 29 września 2010 r. w godz. od 9.00-16.00 w holu kina Centrum w Wadowicach. Przygotowaliśmy szereg działań, które przybliżą młodzieży działanie cenzury i różne sposoby walki z nią. Naszym celem jest pokazanie nieoficjalnego życia kulturalnego w ostatniej dekadzie PRL-u.
Program:
„Teatr Ósmego Dnia” – pokaz filmu dokumentalnego produkcji TVN o działalności opozycyjnej grupy teatralnej,
Niezależna kultura w poszukiwaniu wolności – wykład połączony z prezentacją zgromadzonych materiałów pochodzących z działalności opozycyjnej,
Poradnik konspiratora, czyli jak działała nielegalna drukarnia – zajęcia warsztatowe z pokazem prostych technik powielania bibuły,
„Pomarańczowa Alternatywa” dla zakłamanego PRL-u – happening.
Dzień ten zakończy pokaz filmu „Beats of Freedom” o godz. 19.00 w kinie Centrum.
Do udziału w proponowanych zajęciach można dołączyć w każdej chwili. Jeśli to możliwe, prosimy o kontakt telefoniczny, aby umówić udział grupy szkolnej w naszych działaniach. Dla wszystkich uczestników wstęp wolny.
